Öğrenmek Nedir?

Eğitim hayatım boyunca bir şeyleri aslında dinlerken öğrendiğimi sanıyordum. Fakat yüksek öğretim hayatına geçtikten sonra, öğrenmenin bambaşka bir şey olduğunu farkettim. Aslında insanlarda yüzdelik kısmın çoğu bu durumda. Biz bir şeyleri dinlerken veya okurken aslında öğrendiğimizi zannediyoruz.

Öğrenmek dediğiniz kavram çok geniş bir anlama sahiptir. Siz bir kitabı okursunuz, bir dersi dinlersiniz, bir anlatılanı yazarsınız… ama aslında bu süreç içerisinde sadece okuduğumuzu, dinlediğimizi ve yazdığımızı anlarız. Öğrenme güçlüğü çeken insanların en büyük problemlerinden birisi budur. Kendisine aktarılan bilgiyi anlar ama daha sonrasında bu bilgiyi nasıl kullanacağını bilemez.

Biraz daha açıklayalım. Siz daha öncesinde bilgi sahibi olduğunuz bir konuya ait soru çözdüğünüzü düşünün. Biliyorsunuz ama çözemiyorsunuz. Garip bir ikilem. Peki bunun sebebi ne?

Hemen açıklayalım… Siz size aktarılan bilginin, içeriğini ve kendisini tam anlamıyla bilmediğiniz için soruyu çözemiyorsunuz. Benim yüksek öğrenim hayatıma geçince kendimde farkettiğim en büyük problemim neydi biliyor musunuz? Sorgulamak… Öğrendiğim bilgiyi anlamadığımda kendime şu soruyu sorduğumu farkettim. Neden?

Bir şey hakkında bilgi sahibi olduğunuzda; o bilgi sahibi olduğunuz konunun gerçekleşme sebebini bilmediğinizde, öğrendiğiniz şeyin çalışma sistemini veya işleyişini anlamazsınız. Bunu biraz daha net açıklayalım…

Bir konu hakkında bilgi sahibi olduğunuz. Herkesin bileceği türden bir şey söyleyelim. Mesela matematik dersinde öğrendiğiniz bir konunun sorusunu çözemiyorsunuz. Fakat konu size anlatıldığında konuyu anladınız. Konuyu tekrar ettiniz. Ama bir türlü bu soruyu çözemiyorsunuz.

Konu size anlatılırken bir şeylerin eksik gittiğini farkettiniz mi peki?

Siz o konuyu dinlerken aslında öğrendiğiniz bilgiyi sadece kabul ettiniz. Öğrendiğiniz bilgi bu şekildedir diyerek. Yani siz, size öğretilenle kendinizi sınırladınız. Bu yüzden dolayıda sınırlarınız dışındaki bir soruyu çözemiyorsunuz. Birazcık daha açıklayacak olursak; diyelim ki matematikte limit konusunu öğrendiniz. (Bilmeyenler varsa diye ufak bir açıklamasını yapalım. Limit dediğimiz kavram, bir sayıya sağından ve solundan yaklaşmak demektir.) Size öğretildiği gibi soruları çözebiliyor olabilirsiniz. Ama çözemediğiniz bir problem gelirse sebebi, bu konunun aslını sorgulamadığınız için olacaktır.

Özellikle bilenler ve bilmeyen arkadaşlarımızla soralım… Neden? Bir sayıya sağından ve solundan neden yaklaşıyoruz… Öğrenim hayatınız boyunca bu soruyu gerçekten kaç kere sordunuz? Bunu okuyan çoğu insan bu eksiğinin hiç farkında olamamıştır.

Bir sayıya sağından ve solundan yaklaşmamızın sebebi, düz olmayan bir çizginin uzunluğunu gerçeğine en yakın şekilde hesaplayabilmek için gerekli bir işlem sırasıdır. Siz limit sorularını çözerken veya başka bir konuda bilgi sahibi olduğunuz konunun sorularını neden çözdüğünüzü bilmiyorsanız; aslında o bilgiyi öğrenmemişsinizdir.

Bu yüzden dinlediğiniz, okuduğunuz veya yazdığınız ne kadar bilgi varsa öğrenebilmek için öncelikle sorgulayın. Çünkü sorgulamak öğrenmenin temelidir.